فهرست موضوعی وبلاگ
مطالب جدید وبلاگ
جراحی آندوسکوپیک سینوس چیست؟
گرفتگی مداوم بینی، ترشحات پشت حلق، سردردهای فشاری صورت و کاهش حس بویایی از جمله علائمی هستند که میتوانند کیفیت زندگی فرد را به طور جدی کاهش دهند. بسیاری از بیماران ماهها یا حتی سالها با این نشانهها زندگی میکنند، دارو مصرف میکنند و بارها دچار عود علائم میشوند.
در چنین شرایطی، زمانی که درمانهای دارویی پاسخ مناسبی نمیدهند، جراحی آندوسکوپیک سینوس بهعنوان یک راهکار علمی و کمتهاجمی مطرح میشود؛ روشی که هدف آن باز کردن مسیرهای طبیعی سینوسها و بازگرداندن عملکرد طبیعی دستگاه تنفسی فوقانی است.
در این مقاله به صورت دقیق اما با زبان ساده بررسی میکنیم جراحی آندوسکوپیک سینوس چیست، چگونه انجام میشود، برای چه افرادی مناسب است و چه نتایجی میتوان از آن انتظار داشت.
سینوسها چه هستند و چرا دچار مشکل میشوند؟
سینوسها حفرههای هواداری هستند که در استخوانهای اطراف بینی و چشم قرار دارند. این فضاها به سبک شدن وزن جمجمه، تنظیم دمای هوا و افزایش طنین صدا کمک میکنند.
سطح داخلی سینوسها با مخاط پوشیده شده است. این مخاط به طور طبیعی ترشحات را تولید کرده و از طریق مجاری باریک به داخل بینی تخلیه میکند. هر عاملی که این مسیرها را مسدود کند، باعث تجمع ترشحات و ایجاد التهاب میشود.
از مهمترین عوامل انسداد سینوسها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- انحراف تیغه بینی
- پولیپهای بینی
- تورم مزمن مخاط
- آلرژی
- عفونتهای مکرر
- بزرگ شدن شاخکهای بینی
وقتی این انسداد طولانیمدت شود، شرایطی ایجاد میشود که دیگر با دارو به طور کامل برطرف نمیشود.
چه زمانی جراحی مطرح میشود؟
جراحی آندوسکوپیک سینوس معمولاً زمانی توصیه میشود که:
- علائم بیش از ۳ ماه ادامه داشته باشند
- درمان دارویی کامل (آنتیبیوتیک، اسپری، شستوشوی بینی) مؤثر نبوده باشد
- پولیپ یا انسداد ساختاری وجود داشته باشد
- تصویربرداری CT درگیری سینوسها را نشان دهد
- کیفیت زندگی بیمار بهطور محسوسی کاهش یافته باشد
هدف جراحی، حذف علت انسداد و ایجاد مسیر تخلیه طبیعی برای سینوسهاست.
جراحی آندوسکوپیک سینوس دقیقاً چیست؟
جراحی آندوسکوپیک سینوس (FESS) یک روش کمتهاجمی است که از طریق سوراخهای طبیعی بینی انجام میشود و نیازی به برش خارجی روی صورت ندارد.
در این روش، جراح با استفاده از آندوسکوپ (لولهای باریک مجهز به دوربین) داخل بینی و سینوسها را با بزرگنمایی بالا مشاهده میکند و با ابزارهای ظریف کارهای زیر را انجام میدهد:
- پولیپها را برمیدارد
- مجاری بستهشده را باز میکند
- بافتهای ملتهب را حذف میکند
- و مسیر تخلیه ترشحات را اصلاح میکند
تمام این مراحل با دقت میلیمتری انجام میشود تا کمترین آسیب به بافت سالم وارد شود.
تفاوت این جراحی با روشهای قدیمی چیست؟
در روشهای سنتی، گاهی نیاز به برشهای وسیع یا دستکاری استخوانها وجود داشت. اما در جراحی آندوسکوپیک سینوس:
- دید مستقیم و دقیق فراهم است
- آسیب به بافت سالم به حداقل میرسد
- خونریزی کمتر است
- درد بعد از عمل کاهش مییابد
- و دوران نقاهت کوتاهتر میشود
به همین دلیل امروزه این روش استاندارد طلایی درمان جراحی مشکلات مزمن سینوس محسوب میشود.
مراحل انجام جراحی چگونه است؟
جراحی آندوسکوپیک سینوس طی مراحل زیر انجام میشود:
- بیهوشی: عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود تا بیمار کاملاً راحت باشد و جراح بتواند با تمرکز کامل کار کند.
- ورود آندوسکوپ از راه بینی: هیچ برش خارجی ایجاد نمیشود. آندوسکوپ از راه سوراخ بینی وارد شده و تصاویر بزرگشده روی مانیتور نمایش داده میشود.
- باز کردن مسیر سینوسها: بافتهای مسدودکننده با ابزارهای ظریف برداشته میشوند تا مسیر طبیعی تخلیه سینوسها باز شود.
- پاکسازی ترشحات و بافت ملتهب: ترشحات مزمن و مخاط ضخیمشده خارج میشود و محیط سینوس پاکسازی میگردد.
- مدت زمان جراحی بسته به وسعت درگیری معمولاً بین ۴۵ دقیقه تا ۲ ساعت است.
آیا تیغه بینی یا شاخکها هم همزمان اصلاح میشوند؟
در بسیاری از بیماران، انحراف تیغه بینی یا بزرگی شاخکها عامل تشدید انسداد است. در این موارد ممکن است جراح همزمان موارد زیر را جهت دستیابی به نتیجه پایدارتر انجام دهد:
- سپتوپلاستی (اصلاح تیغه بینی)
- یا کوچک کردن شاخکها
بعد از جراحی چه اتفاقی میافتد؟
پس از جراحی آندوسکوپیک سینوس، بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص میشود. علائم طبیعی پس از جراحی شامل موارد زیر است:
- گرفتگی بینی
- ترشحات خونی خفیف
- احساس فشار در صورت
این علائم طی چند روز تا چند هفته به تدریج کاهش مییابد.
دوران نقاهت چقدر طول میکشد؟
در جراحی آندوسکوپیک سینوس اکثر بیماران:
- پس از ۳ تا ۵ روز میتوانند فعالیت سبک داشته باشند
- طی ۷ تا ۱۰ روز به کار روزمره بازمیگردند
- و بعد از حدود ۳ تا ۴ هفته تنفس واضحتری را تجربه میکنند
بهبودی کامل مخاط سینوسها معمولاً چند هفته زمان میبرد.
مراقبتهای بعد از جراحی؛ عامل اصلی موفقیت
رعایت توصیههای پزشک نقش کلیدی در نتیجه نهایی جراحی آندوسکوپیک سینوس دارد، از جمله:
- شستوشوی مرتب بینی با سرم
- مصرف دقیق داروهای تجویز شده
- پرهیز از فین کردن شدید در هفتههای اول
- اجتناب از ورزش سنگین موقتاً
- و مراجعه منظم برای معاینههای پس از عمل
این مراقبتها از ایجاد چسبندگی و عود التهاب جلوگیری میکند.
آیا احتمال بازگشت بیماری وجود دارد؟
جراحی آندوسکوپیک سینوس مسیر سینوسها را باز میکند، اما زمینه التهابی برخی بیماران (مثلاً آلرژی یا پولیپ) ممکن است باقی بماند. به همین دلیل پیگیری درمان دارویی بعد از عمل اهمیت زیادی دارد. با رعایت مراقبتها، اکثر بیماران بهبود پایدار و قابلتوجهی تجربه میکنند.
جراحی برای چه کسانی مناسب نیست؟
در موارد نادر، اگر بیمار:
- بیماری زمینهای کنترلنشده داشته باشد
- یا توان تحمل بیهوشی عمومی را نداشته باشد
ممکن است نیاز به بررسیهای تکمیلی یا تعویق جراحی باشد.
مزایای اصلی جراحی آندوسکوپیک سینوس
مهمترین مزایای جراحی آندوسکوپیک سینوس به شرح زیر است:
- بدون برش خارجی
- کمتهاجمی
- خونریزی کمتر
- دید دقیق جراح
- بهبود تنفس
- کاهش سردرد و فشار صورت
- کاهش عفونتهای مکرر
- بازگشت سریعتر به زندگی روزمره
جمعبندی: آیا جراحی آندوسکوپیک سینوس انتخاب مناسبی است؟
اگر مدتهاست با گرفتگی بینی، ترشحات مزمن یا احساس فشار صورت دست و پنجه نرم میکنید و درمان دارویی پاسخ کافی نداده، جراحی آندوسکوپیک سینوس میتواند راهکاری علمی، ایمن و مؤثر باشد.
این روش با هدف بازگرداندن عملکرد طبیعی سینوسها انجام میشود، نه صرفاً رفع موقت علائم. وقتی انتخاب بیمار درست باشد، جراحی توسط متخصص باتجربه انجام شود و مراقبتهای پس از عمل جدی گرفته شود، نتیجه معمولاً پایدار، رضایتبخش و همراه با بهبود قابلتوجه کیفیت زندگی خواهد بود.
راههای تماس با دکتر سید فرشاد برزنجی
راههای ارتباطی دکتر سید فرشاد برزنجی پیشرو در جراحی گوش، حلق و بینی و جراحی زیبایی بینی در تهران به شرح زیر است:
- شماره تماس
- آدرس مطب:
- اینستاگرام:
- تلگرام:
- آپارات: